Chuyến đi thứ 10 & 11: Mang sách vào bệnh viện

Hà Nội, 2023

Tặng sách các bệnh nhân tại Khoa nhi - Bệnh viện Phổi TW & Viện huyết học TW. 

Có những nơi người ta ít nghĩ đến việc đọc.

Và cũng chính ở những nơi ấy, tôi nhận ra sách cần thiết hơn bao giờ hết.

Đối với tôi, bệnh nhân có lẽ là những người có nhiều thời gian nhất để đọc và tự học. Bởi, chính tôi đã trải qua những ngày tháng dài dằng dặc trên giường bệnh, lúc đó chỉ mỗi việc “nằm” và đọc – học - bất cứ khi nào có thể. 

Khi việc đọc trở thành một khoảng nghỉ

Chính những ngày tháng ấy khiến tôi hiểu rằng: dù cơ thể bị giới hạn, tâm trí vẫn có thể được nuôi dưỡng, trưởng thành và thăng hoa — nếu biết tận dụng thời gian quý giá đó hoặc chỉ cần có một cuốn sách bên cạnh.

Trong bệnh viện, mọi thứ đều xoay quanh điều trị: thuốc men, xét nghiệm, chờ đợi. Nhưng con người — đặc biệt là trẻ em — không chỉ cần được chữa lành về thể chất.

Các em cần được quên đi cảm giác mình đang là “bệnh nhân”.

Khi sách trở thành cầu nối tinh thần

Trước đây, tôi từng mang sách đến đọc cho những bệnh nhân lớn tuổi nghe.

Trải nghiệm nhiều khoảnh khắc thấy niềm vui, sự thư thái của người bệnh với sách, tôi nhận ra sức mạnh của sách.

Một cuốn sách có thể được cầm lên, chạm vào, truyền tay nhau.

Không cần điện.

Không cần màn hình.

Nhưng lại mở ra một không gian tinh thần rộng lớn.

Trong bệnh viện — nơi đầy âm thanh máy móc, mùi thuốc và sự chờ đợi — sách trở thành một chiếc cầu nối dịu dàng, giúp con người tạm bước ra khỏi nỗi lo bệnh tật.

Dần dần, tôi cảm nhận rõ ràng rằng việc đọc trong bệnh viện không chỉ là hoạt động giải trí, mà có thể trở thành một cách giúp người bệnh tìm thấy niềm vui và sự bình an dịu ngọt.

Vì thế, mỗi khi có điều kiện, tôi vẫn tiếp tục mang sách đến bệnh viện, đặc biệt hay đến các Khoa Nhi, để chơi và tặng sách cho các em nhỏ.

Những nụ cười trong phòng bệnh

Mỗi lần đến các khoa Nhi, tôi thường thấy ba mẹ và người chăm nuôi ngồi cạnh con, cố gắng giúp các em quên đi sự mệt mỏi bằng điện thoại, máy tính bảng hay đồ chơi.

Nhưng khi những cuốn sách xuất hiện — hoặc những hoạt động gần với sách như vẽ tranh, kể chuyện, tô màu, sáng tác (những “đồ chơi mở”) — không khí trong phòng bệnh thay đổi rất nhanh.

Tôi nhận ra:

đôi khi điều trẻ cần không phải là được quên bệnh tật,

mà là được tiếp tục làm một đứa trẻ.

Tôi cũng thấy  ba mẹ và các em vui thật sự, thích thật sự trong từng nụ cười từng ánh mắt. 

Lúc trao tặng hộp Thẻ câu đố thông minh và hướng dẫn mọi người chơi, tôi  rất cảm động bởi sự đón nhận nhiệt tình, hết sức chăm chú của cả phòng bệnh

Những khoảnh khắc đó khiến tôi nhận ra rằng, sách không chỉ là nguồn kiến thức, mà còn là công cụ kết nối cảm xúc mạnh mẽ, đặc biệt là trong hoàn cảnh đầy thử thách như ở bệnh viện.

Vì sao trẻ em trong bệnh viện cần được đọc?

Đối với trẻ nhỏ, bệnh viện là một thế giới hoàn toàn mới:

những âm thanh lạ, quy trình lạ, thói quen sinh hoạt bị thay đổi, đôi khi là cả nỗi sợ không gọi tên được.

Một cuốn sách có thể giúp trải nghiệm ấy trở nên dễ chịu hơn.

Với những cuốn sách nhỏ bên mình, trẻ dần bình thường hóa những điều đang xảy ra với mình.

Việc đọc giúp các em chuyển sự chú ý khỏi đau đớn, giảm căng thẳng và tìm thấy cảm giác an toàn quen thuộc.

Sách vì thế trở thành một “liều thuốc tinh thần” — không chỉ cho trẻ mà cả người chăm sóc.

Ngay cả các bác sĩ cũng vui vẻ đón nhận những món quà sách. Mọi người cùng trao đổi cách chơi, cách đọc, cách tương tác với trẻ. Không gian điều trị bỗng trở thành một không gian học hỏi và kết nối.

Mọi người hào hứng trao nhau, cùng xem và trao đổi cách sẽ chơi với con thế nào... 

Một chuyến đi tiếp nối theo cách rất khác

Những chuyến đi trước đây của tôi thường diễn ra ở trường học, bãi biển, cánh đồng hay bất cứ nơi nào trẻ em đang chơi và lớn lên.

Còn ở bệnh viện, tôi nhận ra một điều mới:

Đọc không chỉ dành cho những lúc thuận lợi. Đọc càng cần thiết hơn khi con người đang yếu đuối nhất.

Vì thế, mỗi khi có cơ hội, tôi vẫn tiếp tục mang sách đến bệnh viện — đặc biệt là các khoa Nhi — để chơi, đọc và tặng sách cho các em nhỏ.

Với những điều kể trên, tôi mong ngày càng có nhiều người cùng tham gia vào hành trình này.

Hãy để những cuốn sách trở thành món quà của hy vọng, của sự bình an, của những khoảng nghỉ nhẹ nhàng giữa hành trình chữa bệnh.

Bởi đôi khi,

một câu chuyện nhỏ cũng có thể làm dịu đi rất nhiều nỗi đau.

Mang sách đến bệnh viện để cùng gieo trồng hy vọng, sự bình an và niềm vui cho những tâm hồn đang phải chiến đấu với bệnh tật.

Đọc sách ở bệnh viện cũng tựa như những liều thuốc giúp giảm đau,  dịu êm cho trí não rất nhiều...